Հ.Մ.Ը.Մ.Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՍԿԱՈՒՏՆԵՐՈՒՆ ՅԱՐԳԱՆՔԻ ՏՈՒՐՔԸ՝ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ՆԱՀԱՏԱԿՆԵՐՈՒ ՅԻՇԱՏԱԿԻՆ
Հայոց Ցեղասպանութեան 110-ամեակին առիթով, 22 Ապրիլ 2025-ին, Հ.Մ.Ը.Մ.ի Լիբանանի Շրջանային Վարչութիւնը, Շրջանային Սկաուտ. Խորհուրդն ու խմբապետութիւնը, մասնաճիւղերու սկաուտական խորհուրդները, խմբապետական կազմերը, երէց-պարմանուհի փաղանգները եւ Հ.Մ.Ը.Մ.ի շեփորախումբը համախմբուեցան Պիքֆայայի Ս. Աստուածածին վանքի շրջափակ, ուր կատարուեցաւ մէկուկէս միլիոն սրբադասուած նահատակներու յիշատակի ոգեկոչում:
Այնուհետեւ ներկաները ուղղուեցան յուշակոթող եւ ծաղկեպսակ զետեղեցին նահատակաց յուշարձանին առջեւ` առ ի յարգանք սրբադասուած նահատակներու անթառամ յիշատակին: Ներկաներու շարքին էին Հ.Մ.Ը.Մ.ի Լիբանանի Շրջանային Վարչութեան ատենապետ եղբ. Վահան Համամճեան եւ ազգային բարերար, վաստակաշատ Հ.Մ.Ը.Մ.ական եղբ. Ալէքքօ Պէզիքեան եւ զաւակը՝ Զարեհ Պէզիքեան։
Հ.Մ.Ը.Մ.ի շեփորախումբին կողմէ Լիբանանի, Հայաստանի եւ Արցախի քայլերգներուն կատարումէն ետք, օրուան պատգամը արտասանեց Հ.Մ.Ը.Մ.ի Լիբանանի Շրջանային Սկաուտ. Խորհուրդի ատենապետ քոյր Ժանէթ Փամպուքեան-Տէր Ղազարեան։ Քոյրը դիտել տուաւ, որ հայոց պատմութեան ամէնէն ահաւոր էջերէն հանդիսացող Հայոց Ցեղասպանութիւնը պարզապէս փուլ մըն էր Թուրքիոյ կողմէ որդեգրուած այն քաղաքականութեան, որ դարերէ ի վեր կը գործադրուէր հայ ժողովուրդը բնաջնջելու եւ Հայաստանը թրքացնելու համար: «Քաղաքականութիւն մը, որ այսօր եւս կը շարունակուի, սակայն այս անգամ Հայաստանի իշխանաւորներուն կամայ-ակամայ մեղսակցութեամբ, լռութեամբ եւ յանձնուողական ուղեգիծով, որուն մեծագոյն հարուածները հանդիսացան հերոսական Արցախի կորուստը եւ Արցախի հայութեան բռնագաղթը` իր հարազատ օրրանէն: Այդ քաղաքականութեան պատճառով նաեւ այսօր հանգիստ չէ Հայաստանի սահմանը, ապահով չէ մեր հայրենիքը, ուրեմն մտահոգ է ամբողջ հայութիւնը, ի սփիւռս աշխարհի», շեշտեց ան:
Քոյր Ժանէթ Փամպուքեան-Տէր Ղազարեան նկատել տուաւ, որ թէեւ 110 տարիներ առաջ թուրքը փորձեց ամբողջութեամբ բնաջնջել հայութիւնը, զայն խլեց իր հայրենի հողէն, արմատներէն, հեռացուց հարազատ օճախէն, կարծեց, թէ թրքացման իր քաղաքականութեամբ կրնայ տարիներու ընթացքին քիչ-քիչ ջնջել ամէն ինչ որ հայկական է, ոչնչացնել հայ ազգը լրիւ, բայց եւ այնպէս, այսօր աշխարհի մէջ, ամէնուրեք, հայերը կ’առաջնորդուին հայը, Հայաստանն ու Հայ Դատը անսակարկելի նկատելու սկզբունքով: Քոյրը յիշեց Ցեղասպանութենէն ճողոպրած սերունդը, որ, հակառակ իր կրած տառապանքին` ձեռնարկեց շինարարական աշխատանքի եւ ապրեցաւ վերազարթօնք մը. կերտեց ո՛չ միայն շէնք, եկեղեցի ու ակումբ, այլեւ՝ կերտեց սփիւռքահայութիւնը, որ կ’ապրի հայկականութեամբ, կը խօսի մայրենի լեզուով, տէր է իր մշակոյթին եւ արժէքներուն, նեցուկ կանգնեցաւ Հայաստանին ու Արցախին: «Այս զարթօնքի ծիրին մէջ էր, որ հիմը դրուեցաւ Հ.Մ.Ը.Մ.ին, որ մարմինով ու միտքով, առողջ սերունդներ կազմաւորելու իր առաքելութեան կողքին, յատկապէս հիմնադրութեան առաջին տարիներուն, մեծ ուշադրութիւն դարձուց եւ մասնակից դարձաւ որբահաւաքի աշխատանքներուն եւ օգնութիւն ցուցաբերեց Ցեղասպանութենէն մազապուրծ փրկուած հայ գաղթականներուն», յայտնեց ան:
Շարունակելով, քոյրը ըսաւ, որ այսօր Հայ Դատի եւ պահանջատիրութեան թղթածրարին մէջ աւելցան Արցախի ու Արցախի հայութեան հարցերը, Պաքուի բանտերուն մէջ ապօրինաբար պահուող Արցախի ղեկավարներուն ու գերիներուն ազատ արձակման պահանջը, բայց այս բոլորին մէջ հայութիւնը առանձինն կը թուի ըլլալ, որովհետեւ խօսքի ու գործի իրաւատէր Հայաստանի իշխանաւորները Արցախի հարցը փակուած կը նկատեն, չեն հետապնդեր գերիներու վերադարձի եւ Արցախի հայութեան տունդարձի հարցերը, ամէն օր քիչ մը աւելի կը զիջին թուրքին ու ազերիին, որոնց պահանջները ամէն օր քիչ մը աւելի կ’ըլլան: Առ այդ, ան շեշտեց, որ այսօր մենք կոչուած ենք պայքարելու տարբեր ճակատներու վրայ, իսկ մենք կրնանք կրկին վերատիրանալ մեր իրաւունքներուն եւ սուրբ հողին` մեր մղելիք պայքարով, պայքար` առանց ընկրկումի, առանց յուսահատութեան, մեր արդար Դատին նկատմամբ մնալով հաւատարիմ եւ անշահախնդիր գործելով անոր լուծման համար:
Իր խօսքը եզրափակելով, քոյրը ըսաւ. «Նոր պատմութիւնը կը սպասէ մեզ: Չենք կրնար անտարբեր մնալ, յուսահատ ըլլալ, այլ՝ հետեւելով Հ.Մ.Ը.Մ.ի նշանաբանին` մենք պէտք է բարձրանանք ու մեզի հետ բարձրացնենք մեր ժողովուրդը, հայկական արժէքներն ու հայոց պահանջատիրութիւնը»:
Ապա, ներկաներուն իր պատգամը ուղղեց Դպրեվանքի տեսուչ Պարոյր Վրդ. Շէրնէզեան։ Ան ըսաւ. «1915 թուականին, Օսմանեան կայսրութեան ղեկավարութիւնը համակարգուած ծրագիր մը մշակեց` նպատակ ունենալով հայ ժողովուրդին բնաջնջումը: Աւելի քան մէկուկէս միլիոն հայորդիներ նահատակուեցան, կիներ ու մանուկներ բռնի իսլամացան, իսկ մեր մշակութային ժառանգութիւնը` եկեղեցիներ, վանքեր ու դպրոցներ ոչնչացաւ եւ օտարացաւ: Թէեւ Ցեղասպանութիւնը այսօր ճանչցուած է բազմաթիւ երկիրներու եւ պատմաբաններու կողմէ, սակայն Թուրքիա մինչեւ օրս կը մերժէ զայն ընդունիլ: Հետեւաբար, հայ ժողովուրդը եւ աշխարհի չորս ծագերուն ապրող հայ համայնքները կը շարունակեն իրենց պայքարը` ի խնդիր Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման, արդարութեան եւ յիշողութեան պահպանման: Արդ, մենք մեր սրբադասուած նահատակներուն հանդէպ պարտք մը չունինք կատարելիք, այլ՝ ամբողջ կեանք մը մատուցելիք»:
Հուսկ, «Յառաջ, նահատակ» քայլերգի երգեցողութենէն ետք, ներկաները ծաղիկներ դրին նահատակաց յուշարձանին առջեւ: